سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

13

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

و نيز نظير : و لا تخشو النّاس و اخشونى و قول شاعر كه در ذيل حكايت مىشود نيز از قبيل طباق است تردى ثياب الموت حمرا فما اتى * لها اللّيل الا و هى من سندس و خضر اقسام مطابقه شارح گويد : طبق گفته مصنّف طباق بر دو نوع است : 1 - طباق ايجاب و آن همان است كه شرحش گذشت . 2 - طباق سلب و آن عبارتست از اينكه بين دو فعل از مصدر واحدى كه يكى از آن دو مثبت و ديگرى منفى است يا يكى امر بوده و ديگرى نهى مىباشد جمع نمايند . مثال قسم اوّل فرموده حقتعالى است : و لكن اكثر النّاس لا يعلمون ، يعلمون ظاهر من الحياة الدنيا . ( ولى بيشتر مردم نمىدانند ، آنان ظاهر از زندگانى دنيا را مىدانند ) . و مثال قسم دوّم كلام ديگر حقتعالى است : و لا تخشوا النّاس و اخشونى . ( از مردم نترس و از من هراس داشته باش ) . سپس شارح گويد : و از مصاديق و افراد صنعت مطابقه است آنچه را كه برخى نامش را تدبيج نهاده‌اند كلمه [ تدبيج ] از ( دبّج المطر الارض ) يعنى باران زمين را